ENDEMİK KARA BİTKİLERİ

Türkiye‘de, yaklaşık 10.000 bitki türü yetişir. Bu bitki türlerinin yaklaşık 3.000’i ise Türkiye’ye endemiktir. Bu özelliği ile Türkiye, tüm Avrupa‘dakinden daha fazla endemik bitki türüne sahiptir.

Bunun sebepleri arasında Türkiye’nin Asya ve Avrupa arasındaki konumu, dağlık yapısı, üç iklimi birden barındırması ve sulak bir yerde bulunması sayılabilir.

Endemik bitkiler, kendi türlerinin en nadide örnekleri diyebiliriz. Sadece dünyanın bir yerinde yetişmesi bir kenara eşi benzeri bulunmadığı için oldukça değerlilier ve aynı zamanda güzeller. Bu gibi bitkilerin korunması ve türlerinin tükenmemesine dikkat etmek gerek.Ne kadar günümüz koşullarında eskiye kıyasla yeşili daha az görüyor olsak bile hala birçok ormanlık vb. arazi kendi güzelliğini korumaya devam ediyor. Tabii ki birçok yerde de endemik bitkiler üremeye devam ediyor. Peki nedir bu endemik bitki ve neden adı endemik bitki?

Endemik adı Yunanca’daki “endemos” (indigenos) kelimesinden gelmektedir. Endemik bitki dünyanın yalnızca tek bir yerinde yetişen özel bitkilere verilen genel bir isimdir ve Türkiye yaklaşık 3000 kadar endemik bitkiye ev sahipliği yapıyor. Başka bir deyişle Türkiye’deki bitkilerin %30’u endemik bitki türünde.

Türkiye’nin bu kadar fazla endemik bitkiye ev sahipliği yapmasının sebebi ise en başta ve en büyük olarak sahip olduğu coğrafi konumun getirileri diyebiliriz. Dört mevsime birden elverişli olması, yağış yönünden zengin oluşu, dağlık ve engebeli arazilerin bolluğu sayesinde endemik bitkilerin oluşumu için uygun bir ekosistem oluşabiliyor. Bu endomik bitkilerden birkaçı ise şu şekilde:

Kasnak Meşesi
Sığla Ağacı
İspir Meşesi
Datça Hurması
Kazdağı Göknarı
Anadolu Glayölü
Ters Lale
Antalya Çiğdemi
Zambakgiller
Kral Eğreltisi

İstanbul’un Endemik Bitkilerini Tanıyalım

Endemik bitkiler, yeryüzünün sadece belirli bölgelerinde yayılış gösteren türlerdir. Endemik bitkiler bir dağa, bir adaya, bir ülkeye veya bir kıtanın herhangi bir yerindeki bir flora bölgesine has olabilirler.

İstanbul’un 56 tane endemik bitki çeşidi vardır. Tanımak, yayılış alanlarını korumak ve genişletmek biyolojik çeşitliliğin devamı için büyük bir önem taşımaktadır.

Fotoğrafları bulunan 14 adet endemik bitkinin isimleri

1. Asperula littoralis – Kum belumotu

2. Centaurea hermanii – Peygamber çiçeği

3. Centaurea kilaea – Kilyosdüğmesi

4. Cephalaria tuteliana – Sultan pelemiri

5. Cirsium byzantinum – Hoşkangal

6. Colchicum micranthum – Narin acıçiğdem

7. Crocus pestalozzae – Ümraniye çiğdemi

8. Euphorbia amgydaloides – Zerena, Sütleğen

9. Galanthus byzantinus – İstanbul kardeleni

10. Isatis arenaria – Kelebekotu

11. Lathyrus undulatus – İstanbul nazendesi

12. Linum tauricum subsp. bosphori – Boğaziçi keteni

13. Symphytum pseudobulbosum – Karakafes otu

14. Verbascum degenii – Riva sığırkuyruğu

İç Anadolu Bölgesi’ndeki bitki türlerinden bazıları sadece Ankara’da bulunuyor. Haydi gelin, Ankara’dan başka yerde yaşayamayan bu bitkilerin bazılarıyla tanışalım!

İç Anadolu’nun büyük bir bölümü ormanlardan yoksundur. Ancak yüksek bölgelerde eski orman alanlarından günümüze ulaşan orman parçaları -kalıntı ormanlar olarak isimlendirilir- var. Bu ekosistemler çok sayıda bitki türüne ev sahipliği yapar.

İç Anadolu Bölgesi endemik türlerin Türkiye’deki coğrafi bölgelere göre dağılımlarına göre değerlendirildiğinde yedi bölge içinde üçüncü sırada yer alıyor. İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan başkentimiz Ankara’da ise 2340 bitki türü yaşıyor. Bu bitki türlerinin 391’i ise sadece Ankara’ya özgü yani endemik. Anlaşılan Ankara o kadar da gri değil, ender güzellikler barındırıyor.

İç Anadolu Bölgesi’ndeki bitki türlerinden bazıları ise sadece Ankara’da bulunuyor. Haydi gelin, Ankara’dan başka yerde yaşayamayan bu bitkilerin bazılarıyla tanışalım!